Biletin ardındaki gelenekler
Anadolu halk dansları, anlatıldı
Halay, zeybek, horon, bar, kaşık oyunları ve karşılama: her bir Anadolu halk oyununun ne olduğu, hangi yöreye ait olduğu ve nelere dikkat etmeniz gerektiği, kaynaklarıyla birlikte.
Sirkeci'de bir yer ayırtın ↗Hızlı yanıt
Türk halk dansı tek bir dans değil, bölgesel gelenekler bütünüdür. Halay, halka ve çizgi danslarının genel adıdır; zeybek Ege'ye, horon Karadeniz kıyısına, bar Doğu Anadolu'ya, kaşık oyunları Konya ve Akdeniz'e aittir; karşılama ise 9/8'lik ritimde hızlı bir düğün dansıdır.
Tek ülke, birçok dans
Vikipedi, Türkiye'nin karmaşık kültürünün danslarının çeşitliliğinde kendini gösterdiğini ve çizgi danslarının baskın olduğunu söylüyor. İsimler, adımlar, kostümler ve müzik kasabadan kasabaya değişiyor. Rhythm of the Dance, bir saatlik gösterisini bu çeşitlilik üzerine inşa ediyor: bilet, Anadolu'nun farklı bölgelerinden folklor dansları vaat ediyor. Bu rehber, geleneklerin altısı için bir saha rehberi; böylece onlar geçip giderken tanıyabilirsiniz. Bu bir arka plan rehberi, program değil, çünkü belirli bir tarihte izlediğiniz parçalar değişebilir.
Halay
Vikipedi, halayı Türkiye'nin ulusal dansı olarak nitelendiriyor ve kelimenin ülke genelinde icra edilen tüm geleneksel halka ve çizgi danslarını kapsadığını belirtiyor. Dansçılar bir halka ya da çizgi oluşturur, birbirlerini parmaklarından, ellerinden veya omuzlarından tutarlar; ilk ve son dansçı mendil adı verilen bir mendil tutabilir. Danslar genellikle yavaş başlar ve giderek hızlanır. İsimler, stiller ve müzik köyden köye değişir. Halay genellikle düğünlerde ve şenlikli toplantılarda oynanır ve geleneksel olarak zurna ile davul eşlik eder.
Zeybek
Zeybek, Ege bölgesinin bir dansıdır ve Wikipedia onu bir onur, gurur ve kahramanlık sembolü olarak adlandırır. Ağır adımlarla ilerleyen, vakur ve görkemli bir yavaş ağır stili; sıçramalar, omuz titretmeleri, dönüşler ve doğaçlama nidalarla bezeli hızlı bir kıvrak stili vardır. Adını, geç Osmanlı döneminde Batı Anadolu'dan gelen düzensiz savaşçılar olan Zeybeklerden alır ve baş dansçı efe'dir. Yavaş stil 9/2 veya 9/4'lük, hızlı stil ise 9/8 veya 9/16'lık ölçüdedir. Kadınlar bu dansı daha sonra modern ortamlarda icra etmeye başlamıştır.
Horon
Horon, Türkiye'nin doğu Karadeniz kıyısına özgü bir dans grubudur. Wikipedia'ya göre Samsun sınırından Gürcistan sınırına kadar icra edilir; tek bir bölgede 50'den fazla varyasyonu kaydedilmiştir ve düğünlerde, nişanlarda ve yayla şenliklerinde yer alır. Gruplar, hızlı omuz titretme, tüm vücutta titreme ve ani çömelmelerle bir sıra veya yarım daire halinde dans eder. Müzik kemençeden, klarnetten, tulumdan ya da davul ve zurnadan gelebilir; dans hız ve çeviklik gerektirir.
Bar
Bar, Doğu Anadolu'nun halk oyunlarından biridir. Wikipedia, bu oyunu Artvin, Ardahan, Erzurum, Bayburt, Ağrı, Kars ve Erzincan gibi illerde konumlandırır ve adının dans anlamına gelen bir Ermenice kelimeden geldiğini belirtir. Açık havada icra edilen bir toplu danstır; dansçılar yan yana, el, omuz veya kol ile birbirine bağlanır ve erkek ile kadın versiyonları farklılık gösterir. Davul ve zurna başlıca çalgılardır ve baskın usuller 5/8 ile 9/8'dir.
Kaşık oyunları ve karşılama
Kaşık oyunları, vurmalı çalgı olarak tahta kaşıkları kullanır. Wikipedia'ya göre bu oyunlara Konya çevresinde ve Akdeniz bölgesinde rastlanır; en bilinen örnek olarak Dinar gösterilir. Karşılama farklı bir şeydir: genellikle 9/8'lik ritimde, düğün müziğine bağlı, hızlı, yüz yüze oynanan bir çift dansıdır ve kuzeybatı Türkiye'de ortaya çıkmıştır. Adı kabaca karşılaşma ya da selamlama anlamına gelir. Wikipedia'ya göre iki partner birbirinin karşısında durur ve figürler bölgeye göre değişir.
Karma bir program nasıl izlenir
Önce oluşumu izleyin. El ele tutuşmuş bir çizgi veya halka halay, horon ya da barı işaret eder; karşılıklı duran iki eş ise karşılamaya işaret eder. Ardından usulü ve enstrümanları dinleyin. Dokuzlu bir ritimle akan bir parça, Wikipedia'nın Türk halk müziğinin işareti olarak tanımladığı aksak ailesine aittir. Bunların hiçbiri gösteriyle ilgili bir vaat değil; hızlı geçen bir saati takip edebileceğiniz bir şeye dönüştürmenin bir yolu.
Sonraki: Anadolu dansının enstrümanları
Sıkça sorulan sorular
Halay nedir?
Halay, düğünlerde ve toplantılarda genellikle el ele tutuşarak dans edilen geleneksel halka ve çizgi dansları için kullanılan geniş bir Türkçe addır.
Horon nereden geliyor?
Türkiye'nin doğu Karadeniz kıyısından; düğünlerde, nişanlarda ve yayla şenliklerinde oynanır.
Kaynaklar