Wnętrze łaźni Hocapaşa

Gdzie znajduje się łaźnia

Turecka encyklopedia umiejscawia łaźnię w Sirkeci, w dzielnicy Hocapaşa, gdzie İbnikemal Avenue spotyka się z Hocapaşahamamı Street. Sirkeci leży na historycznym półwyspie w pobliżu ujścia Złotego Rogu i jest najbardziej znane ze swojego dworca kolejowego. Adres samego centrum kultury to Hocapaşa Hamamı Sokağı 3/B, w dzielnicy Fatih.

Podwójna łaźnia

Hodjapasha to duża podwójna łaźnia, co oznacza, że została zbudowana, by służyć kobietom i mężczyznom w oddzielnych częściach. Encyklopedia podaje, że obie części stoją obok siebie, każda z własnym wejściem od innej ulicy. Część męska jest większa i ma klasyczny plan z czterema iwanami oraz kopułowymi celami. Część kobieca jest mniejsza, o bardziej złożonym planie i trzech kopułowych prywatnych pomieszczeniach. Historia centrum dodaje, że łaźnię wzniesiono z starannie ciosanego kamienia i podwójnych rzędów cegły.

Nazwa Hodja Pasha

Łaźnia znana jest jako Hodja Pasha ze względu na dzielnicę oraz dlatego, że Hodja było przydomkiem Sinana Paszy. Historia centrum mówi, że Sinan Pasza był synem Hızıra Beja, odebrał gruntowne wykształcenie od ojca i czołowych nauczycieli, a później został nauczycielem i wezyrem Fatiha Sultana Mehmeta. Dokumenty fundacji charytatywnej sułtana nazywają budynek łaźnią Sinana Paszy i wspominają pobliską salę modlitewną Hodja Üveys, która później stała się małym meczetem, stojącym do dziś.

Kto ją ufundował

Encyklopedia przypisuje łaźnię samemu Fatihowi Sultanowi Mehmedowi, zbudowaną jako fundacja na jego własną korzyść i zarejestrowaną w imieniu wezyra Sinana Paszy. Budynek nie ma inskrypcji, więc na kamieniu nie ma daty fundacji. Encyklopedia umiejscawia go w XV wieku, ponieważ Sinan Pasza zmarł w lutym 1486 roku, a akt fundacyjny należy do panowania Mehmeda. Dlatego ten przewodnik podaje XV wiek i nie podaje dokładnego roku.

Wnętrze hamamu

Wikipedia opisuje typowy układ osmański. Przebieralnia, czyli camekân, to zazwyczaj największa kopułowa przestrzeń, często z centralną fontanną. Ciepła sala, ılıklık, pełni zwykle rolę przejścia do gorącej sali, która zazwyczaj ma najbogatszą dekorację, z centralną kopułą i małymi prywatnymi komnatami zwanymi halvetami. Kopuły i sklepienia łaźni parowych często przebijano niewielkimi otworami lub świetlikami, które wpuszczały światło dzienne i pozwalały ulatniać się parze. Historia Hodjapasha wspomina o narożnych sklepieniach w kształcie pawiego ogona oraz o świetle dachowym w kopule.

Pożar, zamknięcie i zmiana

Encyklopedia podaje, że łaźnia została prawdopodobnie uszkodzona w pożarze Hoca Paşa z 17 września 1865 roku, a remonty w latach 1990–1995 przekształciły budynek w pasaż handlowy. Historia centrum mówi, że część męska została zamknięta w 1988 roku i odrestaurowana jako targowisko, z dodatkowymi drzwiami, wyburzonymi ścianami i łukami eyvan zamienionymi w małe sklepy. Dodaje, że usunięto instalacje grzewcze i w rezultacie zaginął oryginalny plan architektoniczny.

Centrum kultury od 2008 roku

Dziś portykowa część kopuły, odrestaurowana w 2008 roku, tętni życiem jako centrum kultury, które — jak głosi historia — ma inspirować pozostałe części hamamu, wykorzystywane jako targowisko, do rozwoju w tym samym kierunku. To właśnie w tym centrum wystawiany jest Rhythm of the Dance. Jeśli się wybierzesz, spójrz nie tylko wokół, ale i w górę: budynek jest drugą połową wieczoru, a spektakl czerpie swój charakter z łaźni, która jest częścią tej dzielnicy od ponad pięciu stuleci.

Czytaj dalej: Widowisko taneczne Hodjapasha — wyjaśnienie